Gorące tematy: Wolni i Solidarni Smoleńsk Zostań BLOGEREM! RSS Kontakt
Uwaga! Wygląda na to, że Twoja przeglądarka nie obsługuje JavaScript. JavaScript jest wymagany do poprawnego działania serwisu!
5 postów 0 komentarzy

Paweł Bożyk

prof. Paweł Bożyk - Profesor nauk ekonomicznych. Członek Komitetu Nauk Ekonomicznych Polskiej Akademii Nauk, członek Senatu Uniwersytetu Narodów Zjednoczonych w Tokio. Autor ok. 760 publikacji naukowych.

Perspektywy wyjścia świata z kryzysu - część I

ZACHOWAJ ARTYKUŁ POLEĆ ZNAJOMYM

Referat na konferencję w dniu 17.04.2013 r. w Akademii Finansów – Vistuli

Czy kryzys gospodarki światowej, zwany kryzysem finansowym, zbliża się ku końcowi, czy też ulega pogłębieniu?

Na pytanie to udzielane są krańcowo różne odpowiedzi. Sektor finansowy, który odbudował się po „bessie” roku 2008, uważa, że kryzys przeszedł już do historii. Odwrotne odczucia prezentuje sektor realny, notujący wciąż spadki produkcji bądź bardzo niskie tempo jej wzrostu. Wysokie i rosnące jest za to bezrobocie.

 

1.    1. Specyfika współczesnego kryzysu

Kryzys, z którym mamy od kilku lat do czynienia jest nie tylko kryzysem nadprodukcji i wysokiego bezrobocia, jednocześnie jest to kryzys systemu, który reguluje funkcjonowanie gospodarki i życia społecznego. Kryzysy takie zdarzają się rzadko, ostatni szczególnie głęboki miał miejsce w latach 1929-1933. Wymagają one nie tylko naprawy sfery produkcji lecz także głębokich reform systemowych.

Kryzysy nadprodukcji, które występowały w pojedynczych krajach, a niekiedy także w ich grupach, dotyczyły prawie zawsze sfery materialnej, można było je usunąć korygując strategię rozwoju bądź niektóre jej elementy. Po raz pierwszy zmiany systemowe były niezbędne dla przeciwdziałania kryzysowi 1929-1933, bez nich byłby on jeszcze dotkliwszy i zapewne nie można byłoby się z nim uporać przez długie lata. Zmiany te były jednak o wiele łatwiejsze do przeprowadzenia, niż te, które niezbędne są współcześnie.

Kryzys 1929-1933 był kryzysem nadprodukcji w warunkach liberalizmu w postaci klasycznej teorii ekonomicznej. Adam Smith i David Ricardo, twórcy ekonomii klasycznej, wypowiadali się wprawdzie za tzw. swobodą naturalną w gospodarce ale jednocześnie ostrzegali przed możliwością naruszania tej swobody przez najsilniejsze przedsiębiorstwa i inne podmioty rynkowe; wtedy ekonomiści ci dopuszczali interwencjonizm państwa w obronie interesów społeczeństwa, zwłaszcza jednostek słabszych. Uczynił to John M. Keynes reformując system liberalny pod tym kątem.

Kryzys 2007-2013, zwany kryzysem finansowym, daleko wykracza poza sferę materialną. Jego zasady sformułowali Friedrich Hayek i Milton Friedman. Zgodnie z nimi nie istnieje uzasadnienie dla jakiejkolwiek interwencji państwa, także we wskazanym przez A. Smitha i D. Ricardo przypadku. Zdaniem Hayeka i Friedmana neoliberalizm ma szanse na długowieczność, posiada on bowiem zdolność samonaprawy. Co więcej, samonaprawa ta dotyczy nie tylko skali mikro- lecz także makroekonomicznej. W jej ramach neoliberalizm zapobiega powstawaniu kryzysów i patologii z nim związanych. Wystrzegać się więc należy jakiegokolwiek naruszania mechanizmów samoregulujących. Jeżeli nawet w praktyce występują od czasu do czasu drobne zakłócenia równowagi i pewne objawy kryzysowe to świadczy to raczej o tym, że państwo niepostrzeżenie interweniowało w jakiejś formie i „zepsuło” gospodarkę. Naprawa powinna się więc sprowadzać do eliminacji interwencjonizmu w każdej postaci.

Co trzeba robić, gdy zawiodą mechanizmy samoregulujące i mimo wszystko pojawi się kryzys, choć nie powinien się pojawić? Tak jest przecież obecnie. Wbrew zapewnieniom kapłanów neoliberalizmu kryzys stał się faktem. Leszek Balcerowicz odpowiada na to konsekwentnie, bez wahania: to nie wina neoliberalizmu, to wina wtrącania się państw do gospodarki. Gdyby państwo było neutralne systemowo, nie byłoby kryzysu, ale państwo nie chce być neutralne, jednym sprzyja, innych dyskryminuje. Recepta jest więc prosta – całkowita eliminacja państwa z gospodarki. Balcerowiczowi wciąż nie brakuje zwolenników, choć dla profesjonalnych ekonomistów jego poglądy są egzotyczne.

Kpi z nich noblista Paul Krugman, mający zgoła inne spojrzenie na drogę wyjścia z obecnego kryzysu. Krugmanowi bliższe są poglądy postkeynesowskie szukające rozwiązania w rozmontowaniu kanonów neoliberalizmu. Polityka monetarna państwa powinna być łagodniejsza, a wydatki rządowe większe. Nie boi się on inflacji lecz recesji. Zaleca zwiększanie deficytów budżetowych i zadłużenia. Polityka trudnego pieniądza doprowadziła do jego braków w produkcji i handlu, co zakrawa na żarty w sytuacji gdy kapitał spekulacyjny zwiększa się w postępie geometrycznym. Pieniądz rodzi pieniądz, ale nie generuje rozwoju gospodarczego.

 

2. Patologie gospodarki neoliberalnej

U źródeł obecnego kryzysu gospodarczego znalazła się hipoteza ekonomii klasycznej o niezależności sfery pieniężnej i realnej. Uzasadniła ona oddzielenie się obrotu finansowego od produkcji, inwestycji, konsumpcji i handlu.[1] Obrót ten uznany został przy tym za ważny czynnik pomnażania dochodu narodowego.

W efekcie rozpoczęty został proces szybkiej rozbudowy sektora bankowego, a spod kontroli państwa wyjęte zostały nie tylko banki centralne lecz także banki komercyjne. Uznano je za podmioty gospodarcze doskonale znające reguły rynku, zdolne do podejmowania decyzji optymalnych nie tylko z punktu widzenia interesów bankowych lecz także przy wzięciu pod uwagę potrzeb gospodarki jako całości. Twierdzenie to stało się paradygmatem ekonomii neoliberalnej zwanej „nową ekonomią”.

Według tego paradygmatu ustalanie przez państwo zasad funkcjonowania banków jest niezgodne z optymalnością decyzji bankowych, a tym samym szkodzi rozwojowi gospodarczemu. Nie zakwestionowano jedynie odpowiedzialności państwa za emisję pieniądza, choć ortodoksyjni neoliberałowie proponowali pozbawić państwo i tej formy oddziaływania na obrót finansowy. W efekcie tych zmian obrót finansowy zarówno w skali poszczególnych krajów jak też w skali globalnej wymknął się spod wszelkiej kontroli. Banki przystąpiły do maksymalizacji swoich korzyści finansowych nie bacząc na sytuację innych podmiotów gospodarczych.

Wkrótce pojawiły się na rynku nowe instytucje finansowe, głównie o charakterze spekulacyjnym, udzielające kredytów hipotecznych bądź emitujące różnego typu obligacje. Obok nich powstały też towarzystwa ubezpieczeniowe, instytucje pośrednictwa inwestycyjnego, fundusze emerytalne itp. Nabrały one szybko charakteru globalnego, tworząc grupy kapitałowe, zrzeszające banki, fundusze i towarzystwa narodowe. To one zintensyfikowały przepływ kapitału portfelowego (głównie o charakterze spekulacyjnym) w skali międzynarodowej. Co więcej, z biegiem lat coraz większa była wymiana funduszy finansowych między różnymi bankami i grupami kapitałowymi. Jedne udzielały pożyczek drugim w skali niespotykanej nigdy wcześniej, a wszystko po to, by czerpać z tego tytułu coraz większe zyski spekulacyjne. Te wzajemne powiązania finansowe tłumaczą globalny charakter kryzysu finansowego.

Czy istnieje szansa, by pieniądz powrócił do swej pierwotnej roli podporządkowanej sferze materialnej, zwłaszcza produkcji i konsumpcji? Na to pytanie odpowiedzieć należy negatywnie. Sfera finansowa odgrywa dziś o wiele ważniejszą rolę niż sfera materialna. Jednodniowe przepływy kapitału finansowego w skali świata są równe rocznej wartości handlu światowego. To w sferze finansowej powstają największe fortuny kapitałowe, tu są największe zarobki przyciągające najwybitniejsze umysły ekonomiczne. Sfera materialna jest tylko dodatkiem do sfery finansowej, bez kapitału finansowego produkcja niewiele dziś znaczy. Oczekiwanie, że kapitał finansowy zrezygnuje ze swej uprzywilejowanej pozycji na rzecz „pro publico bono” wydaje się więc całkowicie nierealne, zwłaszcza, że daleko wykroczył on poza granice narodowe.

 

3. Kryzys ekonomiczny w warunkach globalizacji

Dopóki doktryna neoliberalizmu decydowała o polityce gospodarczej w Wielkiej Brytanii (thatcheryzm), a następnie w Stanach Zjednoczonych (reagonomika), co miało miejsce w ostatnim dwudziestoleciu poprzedniego wieku, kryzys w gospodarce światowej nie był tak dotkliwy jak współcześnie gdy doktrynie tej podporządkowana jest polityka gospodarcza bez mała całego świata (może poza Chinami i kilkoma innymi państwami). Efektem tego podporządkowania jest – z jednej strony znaczne zmniejszenie bądź w ogóle likwidacja regulacyjnych funkcji państwa, z drugiej zaś – brak takich funkcji pełnionych przez instytucje międzynarodowe bądź ponadnarodowe.[2]

Zwolennicy neoliberalizmu uważają, że likwidacja regulacyjnych funkcji państwa służy w warunkach globalizacji poprawie efektywności gospodarczej. Zwiększa się przede wszystkim skala rynku; rynki narodowe stają się bowiem cząstką rynku globalnego; przy tym zarabiają na tym wszyscy; kraje duże i małe, przedsiębiorstwa wielkie i drobne, bogaci i biedni. Zwiększa się skala działalności gospodarczej, maleją jednostkowe koszty produkcji, marketingu, reklamy. Globalizacja w takim ujęciu, oznacza – ich zdaniem – niczym nieograniczony dostęp do rynków narodowych dla wszystkich zainteresowanych podmiotów gospodarczych, bez względu na kraj i region gospodarczy z którego pochodzą. Jest ona więc niczym innym, jak procesem tworzenia zliberalizowanego rynku towarów, usług i czynników produkcji w skali świata jako całości.

Jeżeli tak jest, to dlaczego mechanizm neoliberalnej gospodarki, także w skali globalnej, funkcjonuje patologicznie; dlaczego jedne przedsiębiorstwa bankrutują, a drugie są coraz silniejsze ekonomicznie; czy tylko dlatego, że różna jest efektywność kapitału i produktywność pracy? Co gorsze, bankrutują na ogół przedsiębiorstwa w krajach słabiej rozwiniętych, a wzmacniają się – w krajach silnych ekonomicznie.

A miało być przecież odwrotnie. Wprowadzeniu neoliberalizmu towarzyszyło twierdzenie, że umożliwi on krajom słabiej rozwiniętym przyspieszenie dynamiki rozwoju, a w konsekwencji stopniowe wyrównanie poziomów gospodarczych.

Jednocześnie zwolennicy neoliberalizmu podkreślali, że wszystkie przedsiębiorstwa będą mieć jednakowe szanse i możliwości, bo polityka neoliberalna nie dyskryminuje małych i średnich przedsiębiorstw, nie preferując jednocześnie przedsiębiorstw wielkich, zwłaszcza korporacji transnarodowych.

Niestety, o jednakowej „sile przebicia” przedsiębiorstw można było mówić 200 lat temu, za czasów doktryny liberalnej, gdy wszystkie przedsiębiorstwa były małe, a przemysł rozwijał się wyłącznie w kilku krajach najbardziej zaawansowanych ekonomicznie. We współczesnej gospodarce światowej założenie o równych szansach przedsiębiorstw, bez względu na ich rozmiary i kraj pochodzenia, mija się z rzeczywistością.

Twórcy liberalizmu dopuszczali też pełnienie przez państwo funkcji korygujących patologie rynku, zwolennicy neoprotekcjonizmu nie przyjmują zaś tego do wiadomości.

W efekcie, globalizacja postępuje w warunkach rosnącej zależności ekonomicznej między państwami i regionami. Jednocześnie ma miejsce zależność gospodarki globalnej od zmian zachodzących w poszczególnych regionach geograficznych, grupach krajów, a nawet w pojedynczych krajach. Tym samym globalizacja wywiera zróżnicowany wpływ na uczestników procesu, preferując najskuteczniejszych ekonomicznie i eliminując najsłabszych.[3] Gdyby obie te grupy podmiotów zlokalizowane były zarówno w krajach rozwiniętych gospodarczo, jak też w słabo rozwiniętych, globalizacja nie budziłaby takich kontrowersji, jakie budzi ona obecnie ze względu na koncentrację podmiotów najsilniejszych w krajach rozwiniętych, zaś najsłabszych – w krajach słabo rozwiniętych.

Najsilniejsze są korporacje transnarodowe kontrolujące trzy czwarte światowego rynku towarowego. W handlu światowym aż 40% przypada na powiązania wewnątrz 500 największych korporacji. Zasady kształtujące te powiązania daleko przy tym odbiegają od praw wolnego rynku i wolnego handlu.

 


[1] Jerzy Żyżynski, Strukturalne przyczyny kryzysu finansowego, w: Światowy kryzys finansowy. Przyczyny i skutki, WSEI, Warszawa 2009, s. 60.

[2] W. Szymański, Niepewność i niestabilność gospodarcza. Gwałtowny wzrost i co dalej?, wyd. Difin, Warszawa 2011, s. 73.

[3] J.E. Stiglitz, Globalizacja, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2004, s. 22.

 

KOMENTARZE

  • Autor
    Autor zręcznie omija temat szkodliwej symbiozy państwa i systemu finansowego, co pozwala na krytykę cech liberalizmu, których ten nie posiada.
    Czytał Pan "Wielki kryzys w Ameryce" Rothbarda? Pewnie nie, szczerze polecam.
  • Nie przeczytałem do końca .Moje zdrowie jest ważniejsze
    Ale jak ja czytam,że autor chwali że , Krugmanowi bliższe są poglądy postkeynesowskie szukające rozwiązania w rozmontowaniu kanonów neoliberalizmu.

    i tu Pytanie, gdzie polityka keynesowska nie doprowadziła do większego kryzysu.

    Recepta jest jak zwykle prosta,zabronić bankom wypłukiwaniu pieniędzy z powietrza.

    ALe skąd ten prof,może o tym wiedzieć
  • @ozimina2 09:57:13
    RACJA !!!
  • Jedyne wyjście,pobudzać popyt
    ,jak to robić w Polsce?Po pierwsze obniżyć podatki,takie jak vat i akcyza.
    Po drugie obniżyć podatki PiT ale tylko w grupie najniższego opodatkowania,po trzecie podnieść podatki PiT dla najlepiej uposażonych/to przeważnie urzędnicze pasożyty z nadania partyjnego/ przez wprowadzenia nawet dodatkowych progów/może 60%?/,bo oni nie budują popytu.
    I na koniec,obniżyć koszt działania państwa,choćby przez pozbycie się z obiegu ze 200 tys.urzędników.
  • @ozimina2 09:57:13
    Jeszcze gwoli uzupełnienia, jeden z ciekawszych artykułów traktujących o wolnorynkowej wizji pieniądza:

    http://mises.pl/blog/2011/04/13/hayek-ku-wolnorynkowemusystemowi-walutowemu/
  • @
    małe i średnie przedsiębiorstwa nie powinny być największymi płatnikami podatków i świat zacznie wychodzić z kryzysu....
  • Kryzys??
    To jest upadek zachodniego,a tak na prawde zydowskiego systemu finansowego opartego na produkcji dlugu.Czas produkcji kredytow finansowych i im podobnych nieograniczonych pochodnych dobiega konca.Im szybciej runie tym lepiej:))
  • Pamiętam
    za Gierka objawił się taki młody geniusz ekonomii, prawie taki jak Balcerowicz albo i jeszcze bardziej genialny...czy to nie Pan, Panie profesorze Bożyk?
  • z całym szacunkiem
    dla p.profesora. Albo Autor operuje tak biegle skrótami myślowymi, albo ja jestem za cienki intelektualnie. Nie znalazłem logicznego uzasadnienia dla tezy, że za pomocą mechanizmów liberalnych nie można zwalczyć kryzysu.
    A zdanie:"Co trzeba robić, gdy zawiodą mechanizmy samoregulujące i mimo wszystko pojawi się kryzys, choć nie powinien się pojawić? Tak jest przecież obecnie." jest po prostu nieprawdziwe. Nie trzeba być naukowcem, żeby wiedzieć, że PRZECIEŻ OBECNIE kryzys jest skutkiem przerostu państwa, przestępczej działalności rządów, bankowej hegemonii w gospodarce oraz ogólnego spadku przedsiębiorczości.
    Odkąd to prof.Balcerowicz jest neoliberałem? Dla mnie jest symbolem gospodarki sterowanej ustawowo i finansowej grandy.
    Słabo, słabo...
    Pozdrawiam
  • @Nagi w pokrzywach 15:06:45
    "kryzys jest skutkiem przerostu państwa, przestępczej działalności rządów, bankowej hegemonii w gospodarce oraz ogólnego spadku przedsiębiorczości."

    Nie przerostu państwa,tylko korupcji rządów przez banksterów! Obecnie rządy prawie wszystkich krajów są w kieszeni mafii banksterskiej i wielkich korporacji! Mechanizm jest bardzo prosty. Rządy aby wygrac kolejne wybory i utrzymac się przy korycie emituja obligacje skarbu państwa które wykupują przede wszystkim wielkie banki wielkich krajów. Pieniążki ze sprzdazy tych obligacji częściowo są rozkradane przez sitwę trzymajacą władzę a częsciowo rozdysponowywane po róznych krajowych korporacjach, mediach i rozbuchanej biurokracji dzieki którym może wygrac kolejne wybory. Gdy pieniedzy zaczyna brakować, to emituja kolejną transzę obligacji które znowu banki takich krajów jak Niemcy znowu skupują i tak az do momentu kiedy te stwierdza że taka Grecja jest juz niwypłacalna..Wtedy uruchamia się programy ratunkowe w które pakuje takich głupoli jak Tusk, skubie sie budżety państw czyli podatników i te pieniążki oczywiscie zwraca bankom! Natomiast rząd niemiecki przy pomocy skorumpowanych greckich urzędników skubie Greków dalej że aż huczy!! I to jest ten kryzys który przezywa cała Europa oprócz Niemiec i częściwo Frnacji! Po prostu szwaby wydrenowli pieniądze z kieszeni prawie całej Europy co spowodowało zapaść na rynku inwestycyjno-produkcyjnym, zwiększyło bezrobocie i tym samym zubożyło budżety państw..Oczywiscie mafia szwabsko-żydowska wczesniej wyprowadziła swoja produkcje z Nimiec do Chin, Brazylii z którymi utrzymuje wymiane handlową a reszta Europy NIC!! ZERO! Te resztki przemysłu które zostały w Hiszpanii, Portugalii, Włoszech, Polsce to wytwórnie podzespołów dla niemieckich fabryk..I w ten sposób szwaby dokonali okupacji Europy prawie jak w 1941 tylko że przy pomocy korupcji i swoich 5 kolumn które maja prawie w każdym kraju..
  • @Autor
    Bardzo cenię naukowców, szczególnie tych, którzy chcą coś zrobić dla kraju, dla jego obywateli, a w chwili obecnej to jest tym bardziej potrzebne.
    Od poprawy sytuacji w świecie do Polski jest za daleko, że szkoda mi czasu na czytanie...
  • @trevor 13:27:23
    To celowe tworzenie chaosu dl planowanego wprowadzenia NWO, na szkodę populacji światowej - to są plany, ale te plany muszą upaść, bo nie można kontrolować wszystkiego , gdyż życie światowe jest bardzo złożone i nie da się kontrolować wszystkiego wg ich zamiarów.
  • @Kazek39 16:22:29
    Po prostu jesteśmy świadkami powtórki z rozrywki z czasów 2 wojny światowej w wykonaniu Niemców, Żydów i Ruskich z jednej strony i Anglosasów z drugiej...Tym razem Zydzi diasporowi znalezli się w koalicji z Niemcami i Rosją..Przy pomocy akcji terrorystycznych w USA które moim zdaniem były dziełem Ruskich i Żydów, wkręcono USA w wiele konfliktów. To pozwoliłi Niemcom, Ruskim i Żydom dokonać blitzkrigu Europy i osłabic wydatnio USA..Zbliżenie Niemiec z Chinami, ich kontakty gospodarcze oraz Rosja pozwoliły im uruchomic kolejna prowokacje uderzająca w USA poprzez Koreę Północną.. Akt terrorystyczny w Bostonie oraz wybuch w fabryce nawozów w Teksasie też daje wiele do myslenia i moim zdaniem zleceniodawców tych aktów trzeba szukać na kremlu, w Berlinie i centarlach żydowskich banków..Obama ma twardy orzech do zgryzenia..
  • @Nagi w pokrzywach 15:06:45
    też to samo zauważyłem ...

    ale co tu komentować ...

    Profesor: 760 prac naukowych
    Ultima Thule: 0 prac naukowych ...
  • autor
    Cóż - diagnoza stanu jest w zasadzie dobra. Zastrzeżenie budzi stwierdzenie, że sfera finansów nie da "się ujarzmić" -że jest zbyt potężna.

    Fakt. Wyjścia z tego kryzysu nie da się dokonać w ramach tego systemu. Jak poprawa finansów , to upadek produkcji. Jak jedno i drugie w ryzach - to zamieszki społeczne.

    Nie zamierzam przedstawiać swej wersji - częściowo zrobiłem to na ostatnim zebraniu KIP.
    Tu czekam na dalsze Pana wyjaśnienia.
  • @Skanderbeg 19:30:52
    To ciekawe czasy mamy, ale tak jest prawda że od pożal się boże profesorów nauk na jej temat traktujących większą wiedzą o gospodarce wykazują się przedsiębiorcy .

    Pozdrawiam, tych z którymi dziele opinie.
  • Czy autor ma wiedzę, kto ten kryzys stwarza i kto na nim korzysta?
    Koncepcja, że kryzysy wynikają z niezrozumienia gospodarki przez jej sterników, działających zasadniczo w dobrych intencjach, tzn. na rzecz równowagi, jest po prostu fałszywa, szczególnie w odniesieniu do kryzysu obecnego. Mitologie ekonomistów, przytaczane tu przez autora, nie tyle objaśniają rzeczywistość, co raczej ją zaciemniają, osłaniając, świadomie lub nie, sprawców i beneficjentów kryzysu.
  • Fragmenty, które sobie cenię.
    dlaczego mechanizm neoliberalnej gospodarki, także w skali globalnej, funkcjonuje patologicznie; dlaczego jedne przedsiębiorstwa bankrutują, a drugie są coraz silniejsze ekonomicznie; czy tylko dlatego, że różna jest efektywność kapitału i produktywność pracy? Co gorsze, bankrutują na ogół przedsiębiorstwa w krajach słabiej rozwiniętych, a wzmacniają się – w krajach silnych ekonomicznie.

    A miało być przecież odwrotnie. Wprowadzeniu neoliberalizmu towarzyszyło twierdzenie, że umożliwi on krajom słabiej rozwiniętym przyspieszenie dynamiki rozwoju, a w konsekwencji stopniowe wyrównanie poziomów gospodarczych.

    Jednocześnie zwolennicy neoliberalizmu podkreślali, że wszystkie przedsiębiorstwa będą mieć jednakowe szanse i możliwości, bo polityka neoliberalna nie dyskryminuje małych i średnich przedsiębiorstw, nie preferując jednocześnie przedsiębiorstw wielkich, zwłaszcza korporacji transnarodowych.

    Niestety, o jednakowej „sile przebicia” przedsiębiorstw można było mówić 200 lat temu, za czasów doktryny liberalnej, gdy wszystkie przedsiębiorstwa były małe, a przemysł rozwijał się wyłącznie w kilku krajach najbardziej zaawansowanych ekonomicznie. We współczesnej gospodarce światowej założenie o równych szansach przedsiębiorstw, bez względu na ich rozmiary i kraj pochodzenia, mija się z rzeczywistością.
    Tym samym globalizacja wywiera zróżnicowany wpływ na uczestników procesu, preferując najskuteczniejszych ekonomicznie i eliminując najsłabszych.

    Najsilniejsze są korporacje transnarodowe kontrolujące trzy czwarte światowego rynku towarowego. W handlu światowym aż 40% przypada na powiązania wewnątrz 500 największych korporacji. Zasady kształtujące te powiązania daleko przy tym odbiegają od praw wolnego rynku i wolnego handlu.
    Panie Pawle czekam na dalszy ciąg. Pozdrawiam. Krzysztof Grzelak
  • @autor
    Nie pamiętam, żeby kiedykolwiek w ciągu ostatnich 50 lat nie było małego, większego lub ogromnego kryzysu.
    Przyczyną jest schyłek kapitalizmu, który nie jest w stanie zapewnić 3/4 świata produktów podstawowej potrzeby (bo to się nie opłaca) przy jednoczesnej nadprodukcji dóbr tak naprawdę niepotrzebnych bogatej części Świata. Kapiatlizm wydaje w związku z tym ogromne pieniądze na reklamę, która ma wzbudzić chęc zakupu tam gdzie są pieniądze a brak podstawowych potrzeb.
    Po drugie liberalizm spowodował prywatyzację rozległych sfer publicznych a rządy zwalniające korporacje z podatków doprowadziły do upadku społeczenstwa obywatelskiego.
    Zgadzam się z tezą, że brak nadzoru nad bankami prowadzi do emisji sztucznego pieniądza (kredyty). W zwiazku z tym państwa nie mają już wpływu na emisję pieniądza a tak naprawdę wsółczesny pieniądz jest absolutnie wirtualny (brak ekwiwalentu w kruszcach).
    Obecnie obowiązujący system rozpasanego konsumpcjonizmu w państwach bogatych, strukturalny niedostatek w państwach biednych, szaleństwa pazerności banków i globalnych korporacji połączone z redukcją materialnej gospodarki w bogatej części świata musi doporowadzic do ostatecznego upadku aktualnych koncepcji ekonomicznych kapitalizmu. Będzie to bardzo bolesny upadek - zwłaszcza dla przecietnych konsumentów (bo obywateli juz nie ma).
  • @Skanderbeg 19:30:52
    ale akurat ekonometria jest BARDZO PROSTA ...

    Zresztą wrzuć sobie hasło w wiki, to znajdziesz wszystko. Jest też wiele informacji na milionach stron, z wykresami i przystępnie wyjaśnione.

    I co ciekawe: czytając te wszystkie informacje odkryjesz tylko jedną rzecz: że przecież ty to wszystko już dawno wiedziałeś ...
    A co do Profesora: no cóż, zacytuję klasyka: "19 filmów o tym pisałem" ...
  • @Skanderbeg 08:38:19
    no bo ten palnick jak już coś palnicknie ...
  • Jak wyjść z czegoś..czego Nie Ma i jakie są perspektywy.
    Pod pojęciem znanym z wieku ubiegłego, "kryzys" kojarzy się nam ze zjawiskiem Niedomiaru ; braku żywności , ziemi do jej produkcji, braku
    środków produkcji , surowców i kapitałów. Jedynym sposobem na Kryzys stała się WOJNA. Sposób okazał skutecznym tylko na 100 lat.
    Wojna jako naturalny sposób "wyrównania" wszelkich zasobów.
    Ci co nie mają napadają ,zabierają co im potrzebne.
    Obecny kryzys jest przeciwieństwem. Wszystkiego mamy w Nadmiarze.
    Nadprodukcja w każdej dziedzinie .Problem, bo uwydatniają to niestety komputery z którymi borykają się bezskutecznie "Ekonomiści".
    Nie mają najmniejszych szans na przeliczenie i oszacowanie wszelkich wytworzonych tak w realu jak w swych wyobrażeniach dóbr oraz ich zasobów.W konkurencji z komputerami nie mają szans .
    Sposobem na kryzys staje się WOJNA. Problem bo nikt Zdrowy i Bogaty jej nie chce.Za duże straty, ryzyko i koszty.
    Jak z tego wyjść?Tylko Wojna .Zaplanowana, niszcząca tylko i wyłącznie to co zbędne, nic więcej. Niczego mądrzejszego jak dotąd człowiek nie wymyślił i pewno nie wymyśli. Niestety.

OSTATNIE POSTY

więcej